Archiwum kategorii: Boże Narodzenie

potrawy podawane w czasie kolacji wigilijnej oraz świąt

Gołąbki z kaszą gryczaną i grzybami /wigilijne/

Opublikowany przez
Odpowiedz

Pyszne gołąbki, przywołujące świąteczne wspomnienia z domu rodzinnego. Były zawsze podawane na kolację w Wigilię i tylko ten jedyny raz w roku były z grzybami, z suszonymi grzybami. W ciągu roku też były czasem serwowane gołąbki z kaszą, ale dodatki do niej były już inne, nigdy grzyby!
Ja też takie z dodatkiem grzybów przygotowuję tylko na Wigilię, jakkolwiek z uwagi na to, że nie dysponuję aż tak dużymi zasobami grzybów suszonych, dostosowałam składniki do swoich możliwości. Gołąbki są tak samo pyszne.
gołąbki

Składniki

1 średnia główka kapusty

farsz
2 szklanki kaszy gryczanej prażonej /ok. 40 dkg/
3 szklanki wody
1/2 kostki masła /10 dkg/
0,5 kg grzybów leśnych świeżych /mrożonych/ *
0,5 kg pieczarek *
3 cebule
2 kostki grzybowe /bulion/
sól, pieprz czarny świeżo zmielony
* można oczywiście w miejsce pieczarek dać też grzyby leśne, jak też w miejsce świeżych dać grzyby suszone/ok. 5 dkg/, a   także użyć tylko suszonych /wtedy dać ok. 10 dkg/

Wykonanie

Kapustę, po uprzednim wycięciu głąba, parzyć w osolonym wrzątku , z dodatkiem 2 łyżek oleju i 2 łyżek octu , stopniowo usuwając liście. Po ostygnięciu wyciąć zgrubiałe części /tzw. nerwy liścia/.

Cebulę pokroić drobno, zeszklić na maśle, dodać grzyby pokrojone w paseczki /suszone oczywiście pierw namoczyć i ugotować/, lekko posolić i dusić razem do miękkości i uzyskania pięknego rumianego koloru.

Zagotować wodę z masłem i kostkami grzybowymi, na wrzącą wsypać kaszę gryczaną, gotować na małym ogniu mieszając do czasu, aż kasza wchłonie cały płyn. Teraz dodać usmażone grzyby i cebulę, wymieszać, doprawić do smaku solą i pieprzem /można dodać troszkę Vegety/ i dusić jeszcze trochę razem – ja stawiam na małym gazie, podkładając pod garnek płytkę, żeby się nie przypaliło, można też wstawić do nagrzanego piekarnika /tak jak się robi ryż na sypko/.

Zawijać farsz w liście tak,  jak robi się krokiety, układać w rondlu wyłożonym liściem z kapusty, na wierzch też położyć liścia /o ile nam został/, dać troszkę masła, kilka kropli maggi lub wywar z gotowania grzybów i zapiec w piekarniku w temp. 150 st. C /termoobieg/ przez ok. 1 godz.

Ja uwielbiam je tak przygotowane:
– zapiekam je wieczorem i zostawiam tak  w wyłączonym już piekarniku na noc /fajnie się dopiekają/
– przed podaniem odsmażam je na oleju z dodatkiem łyżki masła
– jeśli robię je na Wigilię, to przygotowuję je znacznie wcześniej i zamrażam /zawinięte, ale jeszcze nie zapieczone/, potem lekko odmrożone układam w rondlu, przykrywam i piekę/ – olbrzymie ułatwienie przy świątecznym nawale prac.
gołąbki

Orzechowiec w cieście półfrancuskim

Opublikowany przez
Odpowiedz

Dobre ciasto, odpowiednie na święta BN, podpatrzone u alidab
/porcja na mniejszą formę (22×30) lub tortownicę o średnicy 30 cm, na typową formę 35×24 upiec z 1,5 porcji/
orzechowiec tu na dole

Ciasto:
26 dkg mąki
2 żółtka
1 łyżka wody
szczypta soli
1 łyżka cukru
20 dkg masła lub margaryny

Mąkę posiekać z tłuszczem,dodać żółtka,wodę i cukier.zarobić ciasto,podzielić na dwie części.
Jedną część ciasta rozwałkować i dać do prostokątnej formy i posmarować cienko np.marmoladką porzeczkową lub dać wiśnie smażone.Można też nie dawać owoców. Na to wyłożyć masę orzechową.
orzechowiec w cieście półfr.

Masa orzechowa :
6 dużych jaj + 2 białka
20 dkg cukru
20 dkg zmielonych orzechów
pól łyżeczki proszku do pieczenia

Wykonanie
orzechowiec w cieście półfr

Białka ubić na sztywną pianę,dodawać cukier i stopniowo po 1 żółtku.Dalej ubijać aż masa będzie puszysta i gęsta.
Na końcu wsypać zmielone orzechy i proszek do pieczenia.
Gotową masę orzechową wyłożyć do formy na białe ciasto.
Na wierzch dać drugą część ciasta białego.

Piec w nagrzanym piekarniku ok.45-50 minut. Po upieczeniu posypać cukrem pudrem lub polukrować.

Orzechowiec z masą kokosową

Opublikowany przez
Odpowiedz

Pyszne ciasto, zrobiło furorę wśród niektórych członków rodziny, a najlepszą oceną niech będzie fakt, że moja niespełna 6-letnia wnuczka powiedziała: babciu, bardzo mi smakuje, dasz przepis?
orzechowiec a
blaszka 24×35  /na bazie przepisu, który można znaleźć tutaj/

Ciasto:
3 szklanki mąki
1 szklanka cukru
20 dag margaryny
2 jajka
2 łyżki miodu
1 łyżeczka sody

Masa orzechowa:
15 dag margaryny
12 dag cukru
3 łyżki miodu
35-40 dag orzechów.

Masa kokosowa:
½ litra mleka
¾ szklanki cukru
1 margaryna
5 łyżek kaszy manny błyskawicznej
1 cukier waniliowy
20 dag drobnego kokosu

Wykonanie
orzechowiec (2)

Ciasto:

Wszystkie składniki zagnieść, podzielić na pół, rozwałkować na dwa placki. Piec każdy 25-30 minut w temp. 150 stopni.
Piekłam dwa placki od razu, w dwu jednakowych blaszkach, wyłożonych papierem do pieczenia /25 min./

Masa orzechowa:

Rozpuścić margarynę, wymieszać z cukrem i miodem i dopiero później wsypać grubo posiekane orzechy.
Wszystkie składniki gotować przez 10 min, ciągle mieszając. Jeśli składniki połączą się szybciej, to mimo wszystko lepiej wytrzymać te 10 minutek, wtedy masa będzie lepsza.

Na wierzch jednego już upieczonego placka nałożyć gorącą masę orzechową, ciasto włożyć ponownie do piekarnika i zapiekać około 30 minut w 120 stopniach C.

Masa kokosowa:

Mleko, cukier i margarynę zagotować, ciągle mieszając. Dodać kokos wymieszany z kaszą manną.
Gorącą masę wylać na pierwszy upieczony placek /bez orzechów/. Przykryć drugim plackiem /tym z masą orzechową/.

Myślę, że jeśli nie dysponujemy dużą ilością orzechów, można zmniejszyć ich ilość w masie orzechowej, ale minimum 25 dkg musi być… wtedy zmniejszyć też odpowiednio ilość tłuszczu, cukru i miodu, żeby masa nie okazała się zbyt „pływająca”.

Barszcz czerwony czysty – na zakwasie

Opublikowany przez
Odpowiedz

Zakwas

1,5 kg buraków
1 główka czosnku
1 łyżeczka cukru
1/2 łyżeczki soli
letnia przegotowana woda

Obrane i pokrojone w cienkie plastry buraki czerwone układamy w szklanym słoju /o poj. 3 l/ i zalewamy ledwie letnią wodą z dodatkami, tak by przykryła buraki. Na wierzchu kładziemy kromkę chleba razowego, który to znacznie przyspiesza kiszenie. Naczynie obwiązujemy gazą i stawiamy w najcieplejszym kącie kuchni.
Po czterech / pięciu dniach ostrożnie usuwamy pianę, jaka powstała na powierzchni i zlewamy do czystych butelek klarowny, rubinowoczerwony kwas buraczany. W butelkach szczelnie zakorkowanych (można z wierzchu zalać warstewką oliwy) przechowywany być może przez kilka miesięcy.

Barszcz

1 kg buraków
3-4 marchewki
2 pietruszki
pół selera korzeniowego ok. 500g – seler jest bardzo ważny i musi być go dużo!!
1 por

przyprawy:
2 łyżki soli (może być Vegeta)
4-5 ząbków czosnku
3 liście laurowe
5-6 kulek ziela angielskiego
ocet lub sok cytrynowy do smaku
pieprz ziarnisty i mielony
cukier do smaku

Wykonanie

Warzywa umyć, obrać i rozdrobnić – zetrzeć na tarce o grubych oczkach, a pora pokroić w paski.
2-2,5 litry wody wlać do większego garnka, zagotować z dodatkiem soli, gdy zacznie wrzeć, dodać pokrojone jarzyny / z wyjątkiem buraków/ i przyprawy /oprócz mielonego pieprzu, czosnku i octu/, gotować całość ok 25-30 minut.
W tym czasie obieramy buraki, trzemy je na bardzo drobno, dodajemy do ugotowanych jarzyn wraz z rozgniecionym czosnkiem, całość doprowadzamy do wrzenia i gotujemy dosłownie 2-3 minuty, odcedzamy barszczyk do drugiego garnka.
Odcedzone jarzyny z buraczkami w garnku  zalewamy ponownie woda /tylko tyle aby jarzyny były przykryte/, doprowadzamy do wrzenia i potem znowu 3 minutki. Przecedzamy i łączymy oba wywary.

Teraz łączymy wywar jarzynowy z zakwasem buraczanym /proporcje – na ok.1,5 l wywaru dajemy 0,5 l zakwasu/.
Barszcz doprawić teraz solą, pieprzem i odrobiną cukru, natomiast kwasowość uregulować sokiem z cytryny.
Doprawiony już barszcz należy raz jeszcze doprowadzić do wrzenia i zdjąć już z ognia.

Uwagi
– Barszcz zbyt mocno zagrzany traci kolor
– Jeżeli kolor jest niezadowalający, poprawiamy go sokiem z utartego surowego buraka.
– Należy pamiętać, że jeśli przepieprzy się  barszcz, to przy kolejnym podgrzaniu smak pieprzu wzmocni się!

Kompot z suszonych owoców

Opublikowany przez
Odpowiedz

Wigilia bez kompotu z suszu, to tak jak….Wielkanoc bez jajek.Jest obowiązkowy, zawsze był, jest i mam nadzieję będzie.
Jest pyszny, a do tego dobry „dla zdrowotności”, jak mawia mój sąsiad z działki, wszak pomaga w trawieniu po tym wieczornym obżarstwie tego dnia
kompot z suszu

Składniki
30 dkg suszonych jabłek
30 dkg suszonych śliwek
20 dkg suszonych gruszek
20 dkg innego suszu np. morela
szczypta cynamonu
2-3 łyżki cukru
opcjonalnie – pomarańcze, cytryny

Wykonanie
Suszone owoce wypłukać pod bieżącą wodą, następnie włożyć do garnka /ok. 5 l/, zalać wodą, odstawić na całą noc. Na drugi dzień ugotować do miękkości owoców i dopiero wtedy dodać cukier do smaku, troszkę cynamonu. Ostudzić razem z owocami. Przecedzić, wlać do dzbanka, ewentualnie dodać kilka plastrów pomarańczy i cytryny razem ze skórką /uprzednio wyszorować i sparzyć/.

Uwaga – dodatek cytrusów zasadniczo zmienia smak kompotu, moja rodzina woli jednak zdecydowanie z samego suszu. Można zamiast cukrem dosłodzić miodem.

 

Śledzie w sosie śmietanowym

Opublikowany przez
Odpowiedz

Pyszne śledzie, o wyraźnym lecz łagodnym słodko-kwaśnym smaku. Ulubione jednego z moich synów, który praktycznie innych nie jada, a więc jeśli są serwowane śledzie w ogóle /w innym wydaniu/, dla niego przygotowuję odrębnie te właśnie.
śledzie w śmietanie

Składniki

5-6 filetów za śledzia /marynowane w oleju, łagodne/
1 /2/ kwaśne jabłko,
2 /1/ średnie cebule,
3-4 ogórki konserwowe – w kostkę lub 4-5 kiszonych
1 mały kubek / 200 g/ gęstej, kwaśnej śmietany,
1 łyżeczka cukru,
2 łyżeczki soku z cytryny,
1 łyżeczka musztardy.
zamiast soku z cytryny i musztardy można dać ok. 1/3 szklanki zalewy z ogórków konserwowych

Wykonanie

Śledzie odsączyć z oleju i osuszyć. Pokroić na 2 cm kawałki. Cebulę pokroić w cienkie półplasterki, sparzyć /zalać wrzątkiem/ i odsączyć na sicie. Jabłko obrać i pokroić w kostkę. Połączyć śmietanę z musztardą, dodać cebulę i jabłka, doprawić sokiem z cytryny i cukrem, aby sos miał zdecydowany słodko-kwaśny smak. Sosem polać śledzie. odstawić w chłodne miejsce na 2-3 godz. Potrzepać natką z pietruszki.

Pierogi z kapustą słodką i białym serem

Opublikowany przez
Odpowiedz

Inspiracją na farsz był przepis, który spotkałam gdzieś w necie jako „pierogi wołyńskie”. Ich „inność” zainteresowała mnie do tego stopnia, że na próbę zrobiłam w ub.r.na Wigilię. Wyszły bardzo smaczne, jakkolwiek z uwagi na dość wilgotny farsz, trochę źle się kleją.  Będę jednak do nich wracać. Najpyszniejsze są polane masełkiem z przysmażoną cebulką.

Z podanych proporcji wychodzi ok. 50 szt. pierogów.

Ciasto
0,5kg mąki
3 łyżki mąki ziemniaczanej
1 szklanka  wody gazowanej
1 łyżka masła / lub 2 łyżki oleju/
½ łyżeczki soli

Farsz
0,8-1kg słodkiej białej kapusty (mała główka),
25 dag tłustego białego sera /kostka twarogu dobrze odciśniętego/
2-3  duże cebule,
łyżeczka masła,
2 łyżki oliwy,
sól, pieprz.
pierogi z kapustą słodką z serem

Wykonanie

Najpierw przygotować farsz.
Kapustę drobno poszatkować, zalać wrzątkiem (aby ją przykrył), wsypać 1 łyżeczkę soli i gotować do miękkości.
Cebulę drobno posiekać,  przesmażyć na ciemny, rumiany kolor na oliwie z masłem.
Ser rozgnieść widelcem lub przepuścić przez maszynkę.
Kapustę odcedzić, ostudzić, dobrze odcisnąć wodę, posiekać drobno lub zemleć w maszynce /największe oczka/. Połączyć ser, kapustę i cebulę, doprawić solą i pieprzem /farsz musi mieć wyrazisty smak/.
pierogi z kapustą słodką z serem

Mąkę przesiać do miski, zrobić dołek na środku, wlać wodę, dodać sól i masło, wyrobić ciasto.
Naczynie przykryć mokrą ścierką i odstawić ciasto na chwilę, aby odpoczęło.
Urywać po kawałku, wałkować, wycinać szklanką kółka  i robić pierogi, pamiętając, aby pozostałe ciasto w garnku było cały czas dokładnie przykryte ścierką.
Podawać z usmażoną na maśle/oleju cebulką. Najlepiej jednak smakują z usmażoną słoninką lub boczkiem.

Pierogi z kapustą kiszoną i grzybami

Opublikowany przez
Odpowiedz

Pyszne pierogi, z bardzo aromatycznym farszem, wyborne danie na stole wigilijnym, ale nie tylko.  Sam farsz ….. no cóż, jakoś strasznie go ubywa przy lepieniu pierogów.  I jest to jeden ze smaków Wigilii z mojego dzieciństwa.
A ciasto na kefirze… cudowne, elastyczne, mięciutkie, świetnie się wałkuje i lepi z niego pierogi.

Ciasto
1 duży kefir ( ok. 500 ml)
szczypta soli
ok. 0,5 kg mąki
pierogi z kapustą kiszoną i grzybami

Farsz
1/2 kg  kapusty kiszonej
20 g suszonych grzybów
1 cebula drobno pokrojona
olej do smażenia

Wykonanie

Najpierw przygotować farsz.
Grzyby zalać szklanką wrzącej wody i odstawić na 30 min.
Kapustę odcisnąć i bardzo drobno pokroić.
Do rondla wlać trochę oleju, rozgrzać go, wrzucić cebule i zeszklić ją.
Namoczone grzyby odsączyć z wody /wodę zachować/, drobno posiekać, dodać do cebuli, krótko razem przesmażyć. Dodać kapustę,  wodę z moczenia grzybów i tyle wody, aby  kapusta została przykryta. Zagotować, następnie zmniejszyć płomień do minimum i zostawić tak, aby kapusta tylko lekko „pyrkała”.  Gotować do czasu, aż cały płyn odparuje, a kapusta będzie miękka  /trwa to ok. 2,5-godz./. Farsz ostudzić.

Zagnieść ciasto, po chwili ucinać kawałki, wałkować, wycinać kółka małą szklanką i robić pierogi  Wrzucać na wrzącą, lekko osoloną wodę,  po wypłynięciu gotować jeszcze 2-3 min.  Podawać z cebulką usmażoną na maśle /oleju/, świetne są też odsmażana.
pierogi z kapustą kiszoną i grzybami  tu przygotowywane do zamrożenia

Można je z powodzeniem zamrażać surowe /oczywiście zamrażamy rozłożone, dopiero potem wkładamy do woreczka/. Ciasto można też zrobić na bazie wody.

 

Ryba po grecku

Opublikowany przez
Odpowiedz

Ryba, którą wszyscy lubimy, no może prawie wszyscy. Dawniej zawsze przygotowywała ją moja córka, teraz na mnie kolej. Mam nadzieję, że będzie tak samo pyszna…..
ryba po grecku

Składniki

5-7 filetów rybnych /morszczuk, mintaj, dorsz/
3-5 marchewek
2 pietruszki
1 mały seler
4 cebule
1 por
5 łyżek koncentratu /lepiej puszkę pomidorów a koncentrat tylko do smaku/
4 liście laurowe
4 ziarna ziela angielskiego
mąka
sok z cytryny
sól
pieprz
vegeta
olej do smażenia
ryba po grecku (2)

Wykonanie
Filety skropić sokiem z cytryny, przyprawić solą i pieprzem, odstawić na pół godziny, a następnie panierować w mące i usmażyć. Pora i cebulę pokroić w półtalarki, pozostałe warzywa zetrzeć na tarce /grube oczka lub paski/. Na oleju zeszklić cebulę i pora, dodać resztę warzyw, podsmażyć chwilę. Podlać wodą /1/2 szklanki/, dodać przyprawy i dusić do czasu, gdy  warzywa będą al dente, dodać koncentrat, na końcu pieprz. sól i cukier do smaku, ewentualnie trochę soku z cytryny. Usmażone filety przełożyć warzywami.

Rada – jarzynę do ryby można przygotować wcześniej i zapasteryzować… w tym celu po zakończonym procesie smażenia/duszenia warzyw gorącą jarzynę przełożyć natychmiast do słoika, wypełniając go po brzegi, zakręcić, odwrócić do góry dnem, okryć np. ręcznikiem i pozostawić do całkowitego ostudzenia. Potem włożyć do lodówki i tam może przeczekać nawał prac przedświątecznych, a kiedy nadejdzie pora usmażyć już tylko rybę i obłożyć lekko podgrzaną jarzyną.

Makowiec drożdżowy zawijany – topiony

Opublikowany przez
3

Ciasto, które musi być na wigilijnym stole. Tak nakazuje tradycja, przekazywana z pokolenia na pokolenie. Zaletą tego makowca jest to, że robi się bardzo szybko, zawsze się udaje i można go zrobić z dużym wyprzedzeniem, bowiem dobrze się zamraża, a potem smakuje wybornie, jak świeżo upieczony.
makowiec topiony

Ciasto
1/2 kg mąki,
2 jajka,
1 kostka margaryny,
1 łyżka smalcu,
2 łyżki cukru,
5 dag drożdży,
1/2 szklanki mleka,
szczypta soli. olejek śmietankowy
makowiec topiony

Mak
1/2kg maku,
1szklanka cukru,
½ szklanki bułki tartej i 2 łyżki mąki pszennej lub ziemniaczanej
1/4kostki roztopionej margaryny,
2 jajka,
rodzynki, kandyzowana skórka pomarańczowa, olejek migdałowy /lub trochę „pestkówki”/
starte jabłko lub 2 łyżki powideł

Wykonanie
makowiec topiony   makowiec topiony  makowiec topiony   makowiec topiony

Przygotować rozczyn z drożdży, ciepłego mleka, 1/2 łyżeczki cukru i 5-6 łyżek mąki. Wszystko dokładnie wymieszać i odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia.
Mąkę z margaryną posiekać nożem lub w malakserze, dodać cukier, sól, jajka – zagnieść. Następnie dodać wyrośnięte drożdże i dokładnie wyrobić. Ciasto zawinąć w ściereczkę i włożyć do zimnej wody (wody musi być tyle, by ciasto było „utopione”) . Ma tam przebywać aż do wypłynięcia. Jeżeli drożdże będą świeże ciasto wypłynie po 10 minutach.

Mak zalać dużą ilością  wody, doprowadzić jedynie do zagotowania i odstawić na całą noc. Na drugi dzień przelać na sito o drobnych oczkach i odsączyć z wody, a następnie 2 razy zmielić maszynką do mięsa. Dodać wszystkie składniki – wymieszać.

Ciasto po wypłynięciu podzielić na dwie części (nadzienie również), podsypując mąką wałkować dość cienko, rozsmarować  nadzienie i zrolować. Każdą roladę nakłuć w kilku miejscach np. widelcem. Ciasto zawinąć w pergamin z lekkim luzem, a końcówki podwinąć. .
Obie rolady włożyć na blachę i piec 30-40 minut. w temp.180 st.C
Po wystygnięciu polukrować /cukier+gorąca woda/, polać polewą lub posypać cukrem pudrem.
makowiec topiony tu przygotowane do zamrożenia, dekoracja będzie przed spożyciem